MDC (MULTI-DISCIPLINARY COURSE) - 2026

બહુશાખાકીય અભ્યાસક્રમMDC (MULTI-DISCIPLINARY COURSE)

માહિતી, પ્રત્યાયન, અને પ્રૌદ્યોગિકી વિદ્યાશાખા
પત્રકારત્વ અને સમૂહ પ્રત્યાયન વિભાગ, ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ

 
માહિતી, પ્રત્યાયન, અને માધ્યમો
INFORMATION, COMMUNICATION, AND MEDIA

ક્રેડિટ : 3, કલાક : 45, ગુણ : 75 (આંતરિક : 30 + બાહ્ય : 45)

અભ્યાસક્રમના ઉદ્દેશો
• માહિતી પ્રણાલીને સમજવી.
• માહિતીની વિકાસપ્રક્રિયા અને અસરને સમજવી.
• પ્રત્યાયનની પાયાગત જાણકારી આપવી.
• અસરકારક પ્રત્યાયન શીખવવું.
• પરંપરાગત અને મુદ્રિત માધ્યમોની જાણકારી આપવી.
• વીજાણુ અને આધુનિક માધ્યમોનો પરિચય કરાવવો.

એકમ 1 : માહિતી અને સમાજ
1.1 માહિતીની વ્યાખ્યા અને સમજ
1.2 માહિતીનો ઇતિહાસ, વિકાસ અને વર્તમાન
1.3 માહિતીના વિવિધ સ્રોત
1.4 દૈનિક જીવનમાં માહિતીનું મહત્ત્વ
1.5 માહિતીપ્રધાન સમાજ

એકમ 2 : પ્રત્યાયન, પરંપરાગત માધ્યમો અને મુદ્રિત માધ્યમો
2.1પ્રત્યાયનનું જીવનમાં મહત્ત્વ
2.2 અસરકારક પ્રત્યાયન માટેના સાત 'સી'
2.3 પરંપરાગત માધ્યમો
2.4 સમાચારપત્રો
2.5 સામયિકો

એકમ 3 : વીજાણુ માધ્યમો અને આધુનિક માધ્યમો
3.1 રેડિયો
3.2 ટેલીવિઝન
3.3 ઇમેજિસ
3.4 ડિજિટલ મીડિયા
3.5 સોશિયલ નેટવર્કિંગ

અધ્યાપન પદ્ધતિ :
• વ્યાખ્યાન
• ચર્ચા
• સ્વાધ્યાય

અભ્યાસક્રમનાં પરિણામો
• વિદ્યાર્થીઓ માહિતીના ઉપયોગ માટે સક્ષમ બનશે.
• વિદ્યાર્થીઓની માહિતી-સ્રોતોનો ઉપયોગ કરવાની ક્ષમતામાં વધારો થશે.
• વિદ્યાર્થીઓ પ્રત્યાયનની પ્રક્રિયાને સમજશે.
• વિદ્યાર્થીઓ અસરકારક પ્રત્યાયન કરવા માટે સજ્જ બનશે.
• વિદ્યાર્થીઓ પરંપરાગત માધ્યમો અને મુદ્રિત માધ્યમોને સારી રીતે સમજી શકશે.
• વિદ્યાર્થીઓ વીજાણુ માધ્યમો અને આધુનિક માધ્યમોને યોગ્ય રીતે સમજવાની ક્ષમતા કેળવશે.

સંદર્ભો :
1. Dhiman, A. K., & Rani, Y. (2005). Learn Information and Reference Sources and Services: Learning Library Science Series. Ess Ess Publications.
2. Russell, D. M. (with Massachusetts Institute of Technology). (2019). the joy of search: A Google insider’s guide to going beyond the basics. The MIT Press.
3. Harari, Yuval Noah Nexus: A Brief History of Information Networks from the Stone Age to AI