ઝવેરચંદ મેઘાણી : જીવન અને સર્જન

વ્યાખ્યાન 

મોરારજી દેસાઈ મંડપમ, ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ 

૧૦-૦૩-૨૦૨૬, મંગળવાર 

ઝવેરચંદ મેઘાણી

https://gujarativishwakosh.org/?s=%E0%AA%9D%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%B0%E0%AA%9A%E0%AA%82%E0%AA%A6+

વાંચો : ગ્રંથ અને ગ્રંથકાર - ભાગ ૧ - ૧૧

https://wiki.ekatrafoundation.org/wiki/%E0%AA%97%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%A5_%E0%AA%85%E0%AA%A8%E0%AB%87_%E0%AA%97%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%A5%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B0

Job @ GIFT City: Assistant Manager - Public Relations & Corporate Communications

https://giftgujarat.in/career/691c1631509b716e93235abc

7 C's for effective communication

1. Capabilities of the Audience (લક્ષિત વર્ગનું સામર્થ્ય) 

2. Channel (વાહિકા)

3. Credibility (વિશ્વસનિયતા) 

4. Clarity (સ્પષ્ટતા) 

5. Content (સામગ્રી) 

6. Context (સંદર્ભ) 

7. Continuity (સાતત્ય)

વ્યાખ્યાન

 હોળી : પર્વ અને મહાત્મ્ય 

મંડપમ 

હોળી-પર્વ : ઉત્સાહ અને ઉજવણી

 વિદ્યાશાખાના વિદ્યાર્થીઓ અને સેવકો

સૂકા રંગ અને ધાણી-ખજૂરના પ્રસાદ સાથે હોળી-પર્વની ઉત્સાહપૂર્ણ ઉજવણી

હોળી

https://gujarativishwakosh.org/%e0%aa%b9%e0%ab%8b%e0%aa%b3%e0%ab%80/

ઓગણીસમી સદીનું ગુજરાતી સાહિત્ય || દીપક મહેતા

chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://gujarativishwakosh.org/wp-content/uploads/2024/04/Oganisami-Sadinun-Gujarati-Sahitya.pdf

માધ્યમ પ્રશિક્ષણ : માર્ચ ૨૦૨૬

1.Triptika Banerjee 

Ahmedabad Mirror, Ahmedabad

2.Namdev Barot

*TV9 Gujarati, Ahmedabad*

3.Vithalbhai Chaudhari,Sandesh daily,ahmedabad

4.Mittal Desai 

Navgujarat Samay, Ahmedabad

5.Vikrambhai gohil 

Manatvay news ahemdabad

6.Megha zala, Gujarat Fist 

7.Ranjana Kavar 

Gujarat samachar, Ahmedabad

8.Gangasagar Mishra

TV9 Gujarat.

9.Dolly Parmar 

News Captial, Ahmedabad 

10.Gargi Parmar 

News capital, Ahmedabad

11.Ankit kumar Rathva,PPR Branch Gujarat vidhyipith

12.Sharmila solanki,GujaratSamacharDaily,Khanpur,Ahemdabad.

13.Yuvraj sonara

Pradesh24 Gujrati

14.Yera Vaghela

Ahmedabad mirror, Ahmedabad

15.Bavesh chodhari ,News capitl Ahmedabad

માધ્યમ પ્રશિક્ષણ માર્ગદર્શન : કુલપતિશ્રી કાર્યાલય

માધ્યમ પ્રશિક્ષણ માર્ગદર્શન : કુલપતિશ્રી કાર્યાલય

Job @ Mantavya News Channel

 

ભગવદ્ગીતા અને યુવાપેઢી || ડૉ. નિલેશ સૂચક

માહિતી, પ્રત્યાયન, અને પ્રૌદ્યોગિકી વિદ્યાશાખા (Faculty of Information, Communication, & Technology)

ઉપક્રમ : સામૂહિક પ્રાર્થના-ઉપાસનામાં વક્તવ્ય

વક્તા : ડૉ. નિલેશ સૂચક

વિષય : ભગવદ્ગીતા અને યુવાપેઢી

દિનાંક : ૨૫-૦૨-૨૦૨૬

વાર : બુધવાર

સમય : ૧૦:૩૦થી ૧૦:૫૫

સ્થળ : મોરારજી દેસાઈ મંડપમ્, ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ, આશ્રમ-માર્ગ, અમદાવાદ

કસ્તુરબા

રતિલાલ બોરીસાગર || એ.એમ.એ.

રતિલાલ બોરીસાગર | એ.એેમ.એ.

https://youtu.be/iZos69tbKTQ

|| डॉ. अमित वर्मा : मीडिया शिक्षाविद् एवं शोधकर्ता || पॉडकास्ट | 'वैष्णवजन : स्पंदन गांधीविचार के' | गुजरात विद्यापीठ

 

https://youtu.be/3_I6O-El3IA

અખબાર

 

ગાંધીજી : જાહેરખબર વિશે

https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/MTY=#page/158/mode/1up

https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/MTY=#page/269/mode/1up


https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/MzA=#page/249/mode/1up

https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/MzQ=#page/82/mode/1up


https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/MzA=#page/205/mode/1up


https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/MzA=#page/249/mode/1up


https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/Mjg=#page/203/mode/1up


https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/Mjg=#page/221/mode/1up


https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/NjQ=#page/69/mode/1up


https://www.gandhiheritageportal.org/cwmg_volume_thumbview/NjQ=#page/201/mode/1up

Job @ Divya Bhaskar Digital

વિશેષ વ્યાખ્યાન : માલતી મહેતા

વિષય : 

સમૂહ-માધ્યમોમાં કારકિર્દી : સજ્જતા અને પડકારો 

માલતી મહેતા, માધ્યમો અને સિનેમા નિષ્ણાત

પૂર્વ નિયામક, ઈએમઆરસી

Job @ BBC News Gujarati

સમાચાર કહેવાની તમારી સ્ટાઇલ બદલો!

તમે અઘરા વિષયોને સરળતાથી સમજાવી શકો છો?

તમે 60 સેકન્ડમાં આખી દુનિયાના ન્યૂઝ કહી દેવા તૈયાર છો?

બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતી માટે અમે શોધી રહ્યા છીએ Producer / Assistant Producer cum Anchor જેમને ડિજિટલ મીડિયાની સમજ હોય અને કંઈક 'ક્રિએટિવ' કરવાની ધગશ હોય.

બાયૉડેટામાં 'Experience' ઓછો છે પણ 'Creativity' ફૂલ છે? તો મોડું ન કરતા, અમારું ડેસ્ક તમારી રાહ જુએ છે!

Location: નવી દિલ્હી (BBC News Gujarati)

નીચે આપેલી લિંક પર ક્લિક કરીને ઍપ્લાય કરો :

https://zrec.in/U2m8o?source=CareerSite

ભાષાભક્તિ | સુન્દરમ્ | ગ્રંથ-ગુલાલ | સમગ્રમાંથી સઘન-વિવેચનશ્રેણી |

 

https://wiki.ekatrafoundation.org/wiki/%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AA%97%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A5%E0%AB%80_%E0%AA%B8%E0%AA%98%E0%AA%A8-%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%9A%E0%AA%A8%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%87%E0%AA%A3%E0%AB%80_%E2%80%93_%E0%AA%B8%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8D%E0%AA%A6%E0%AA%B0%E0%AA%AE%E0%AB%8D%E2%80%8C/%E0%AA%AD%E0%AA%BE%E0%AA%B7%E0%AA%BE%E0%AA%AD%E0%AA%95%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%BF

SWAYAM MOOC: Free Courses

The following free SWAYAM MOOC courses are live now with four weeks of content and open for enrollment:

Media Management
https://onlinecourses.swayam2.ac.in/imb26_mg67/preview

Corporate Communication & Event Management
https://onlinecourses.swayam2.ac.in/imb26_mg154/preview

Advertising & Public Relations
https://onlinecourses.swayam2.ac.in/imb26_mg81/preview

Last date for registration: 

28 February 2026

Students may avail credit transfer as per their institute/university policy.

Please check the respective course links for syllabus, assessment, and other updates. As a course coordinator, I will support with internal assessment marks if you are conducting the exam at your university level.

Dr. Aditya Kumar Shukla
Amity University, Gwalior, Madhya Pradesh

World Radio Day | 2026 | Gujarat News

https://youtu.be/zI02qtc070w

સ્વયંપાક

 

પત્રકારત્વ અને સમૂહ-પ્રત્યાયન વિભાગ

(માહિતી, પ્રત્યાયન, અને પ્રૌદ્યોગિકી વિદ્યાશાખા)

 આયોજિત

'સ્વયંપાક'

દિનાંક : ૧૩-૦૨-૨૦૨૬

વાર : શુક્ર

સમય : બપોરે એકથી દોઢ

My Radio My Life

My Radio My Life is a documentary film that revisits the golden era of Radio—an era before the advent of television, mobile phones, and social media in our daily lives.

https://indianheritageacademy.org/etn/my-radio-my-life/

કાર્યશાળા

ડૉ. મનીષ ભોઈ

વરિષ્ઠ તકનીકી સહાયક 

સાહસ-પ્રવાસ

 વિક્રમસિંહ

ગાંધીજી અને સમૂહ-માધ્યમો

વક્તા : ડૉ. ભદ્રાયુ વછરાજાની, શિક્ષણવિદ્, સાહિત્યકાર, પ્રેરક વક્તા 

સર્જક સાથે સંવાદ

વિષય: પત્રકારત્વની બદલાતી ક્ષિતિજો: ન્યૂઝપેપરથી ન્યૂઝપોર્ટલ સુધી
વક્તાઓ: શ્રી અજય નાયક (વરિષ્ઠ સંપાદક) અને શ્રી નરેશ દવે (વરિષ્ઠ પત્રકાર)
તારીખ: ૫ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ – ગુરુવાર
સમય: સવારે ૧૦:૩૦ થી ૦૧:૦૦
સ્થળ: અમદાવાદ મેનેજમેન્ટ એસોસિયેશન (AMA), અમદાવાદ

 

'નિરીક્ષક' વિચારપત્ર : સમયગાળો : 15 ઑગસ્ટ 1968થી 16 જુલાઈ 2022

https://opinionmagazine.co.uk/digital-nireekshak/

'આદિલોક' સામયિક

https://adilok.com/corporate-3-landing/

એકત્ર શ્રુતિસંવાદ || વિવેચનની પાઠશાળા || ગુજરાતી સાહિત્યની વિવેચનની કૃતિઓ, ઉપરાંત સાહિત્યના ઇતિહાસ વિશેના AI-સહાયિત સમજૂતી-અર્થઘટન આપતા સર્વ-સુગમ વર્ચ્યુઅલ સંવાદો

https://shrutisamvad.lovable.app

દૃષ્ટિ

 “સમન્વય પ્રતિષ્ઠાન” , “ઇન્ડિયન ફાઉન્ડેશન” અને “BAOU” ના ઉપક્રમે સ્ટેટ લેવલે ગુજરાત વુમન થીંકર્સ ” કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું . જેમાં સૌ પ્રથમ “ગુજરાત વુમન થિન્કર્સ”દ્વારા લેવાયેલા સ્ટેટ લેવલ ઇન્ટરવ્યુમાં પાસ થઈ પસંદગી મેળવી. ત્યારબાદ તારીખ ૩૧/૦૧/૨૬ અને ૧/૦૨/૨૬ આ 2 દિવસ યોજાયેલ બધા સત્રોમાં સક્રિયપણે ભાગ લીધો, આ કાર્યક્રમમાં  Dr. Jigar Imandar (Convenor of સમન્વય પ્રતિષ્ઠાન) , Dr. Ami Upadhyay (Vice chancellor of BAOU), Dr

Ajay Ranka ( Detector Zydox Group)તેમજ Dr. Ram Madhav (President India Foundation) સાહેબે ઉપસ્થિતિ આપી હતી,જેમાં મહિલાઓની સમસ્યાઓ અને તેનું નિરાકરણ તેમજ ઘરથી લઈને આ દેશ સંભાળતી તમામ મહિલાઓની મૂંઝવણો કંઈ રીતે દૂર કરી શકાય ? પાર્લામેન્ટમાં મહિલા ભાગીદારી કંઇ રીતે વધારી શકાય? તેમજ મહિલાઓને લગતા બધા જ વિષયો પર પધારેલા તમામ સ્પીકર પાસેથી વિશેષ માહિતી અને સમાધાનો મળ્યા. આ ઉપરાંત યુવા સંસદથી લઈને પ્રેઝન્ટેશન આપવી, સ્કીટ્સ, ગ્રુપ ચર્ચા, આવી પ્રવૃતિઓ પણ યોજાય હતી, આ બધી પ્રવૃત્તિઓમાં પૂર્ણ આત્મવિશ્વાસ સાથે ભાગ લીધો હતો, અને આ બધાનાં અંતે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન બદલ"Best Candidate” તરીકોનો એવોર્ડ મેળવ્યો હતો.

શબ્દલોકના યાત્રીઓ : ભાગ ૧ - ૨ || રમણલાલ જોશી

https://wiki.ekatrafoundation.org/wiki/%E0%AA%B6%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E0%AA%A6%E0%AA%B2%E0%AB%8B%E0%AA%95%E0%AA%A8%E0%AA%BE_%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%93_%E2%80%93_%E0%AB%A7


https://wiki.ekatrafoundation.org/wiki/%E0%AA%B6%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E0%AA%A6%E0%AA%B2%E0%AB%8B%E0%AA%95%E0%AA%A8%E0%AA%BE_%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%93_%E2%80%93_%E0%AB%A8

વન્યજીવ-તસવીરકાર અને સહકર્મી ડૉ. આલાપ બ્રહ્મભટ્ટને લીલાંછમ અભિનંદન!

વાલ્મીક થાપર અને કૈરવ એન્જિનિયર સંપાદિત 'RANTHAMBHOR: FIFTY ICONOC YEARS' પુસ્તકમાં, વન્યજીવ તસવીરકાર ડૉ. આલાપ બ્રહ્મભટ્ટ (પત્રકારત્વ અને સમૂહ-પ્રત્યાયન વિભાગ, માહિતી-પ્રત્યાયન-પ્રૌદ્યોગિકી વિદ્યાશાખા, ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ) દ્વારા લેવામાં આવેલી, 'તરસ છિપાવતાં હરણાં'ની તસવીરને સ્થાન મળ્યું છે. આ ગૌરવપ્રદ સિદ્ધિ બદલ સમગ્ર ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ પરિવાર વતી તેમને અભિનંદન.

શહીદ દિવસ

આજે શહીદ દિવસ નિમિત્તે શ્રાવ્ય જીવંત પ્રસારણ અને 

સાયરન વ્યવસ્થા.

શહીદ દિવસ

આજે ૩૦ જાન્યુઆરી એટલે ગાંધીનિર્વાણ દિવસ.

દેશની એકતા અને અખંડિતતા માટે પ્રાણની આહુતિ આપનાર મહાત્મા ગાંધીજીને નતમસ્તકે યાદ કરીને શ્રદ્ધાસુમન અર્પણ કરીએ.

આજે શહીદ દિવસ નિમિત્તે દેશ માટે બલિદાન આપનાર નામી-અનામી તમામ સેનાનીઓને યાદ કરીને શ્રદ્ધાંજલિ આપીએ.

આજના શહીદ દિવસે આપણે તમામ દેશવાસીઓ તમામ પ્રકારના ભેદભાવથી ઉપર ઊઠીને અખંડ ભારતના નિર્માણ માટે સંકલ્પ કરીએ.

 જય હિન્દ

રતિલાલ બોરીસાગરને પદ્મશ્રી: ગુજરાતીઓને હસાવનારા લેખક કોણ છે? - BBC News ગુજરાતી

https://www.bbc.com/gujarati/articles/c1kl2x89944o

Professor of Practice @ Gujarat Vidyapith

 

Job @ Divya Bhaskar Digital

 

 

જનરલ અરુણ વૈદ્ય

Hemang Ashwinkumar: “I have seen words transform lives” | Hindustan Times

https://share.google/jwoIxWvh3YeSwzhic

વસંતપંચમી

Ekatra Dialogue || Global Knowledge, Local Voices || Unlock the worlds best books - distilled into 15 minute dialogues

https://dialogue.ekatrafoundation.org/

તમારી સર્જનાત્મકતાને 'કવચ'ની જરૂર છે!

 

માહિતી-સૌજન્ય : 

રણજિત મકવાણા, પૂર્વ વિદ્યાર્થી (વર્ષ : ૨૦૨૩-૨૦૨૫), પત્રકારત્વ અને સમૂહ-પ્રત્યાયન વિભાગ, ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ

વતન-વાપસીએ બાપુની ઝાંખી | 'નવજીવનનો અક્ષરદેહ' | ડૉ. અશ્વિનકુમાર

વતન-વાપસીએ બાપુની ઝાંખી
ડૉ. અશ્વિનકુમાર

'નવજીવનનો અક્ષરદેહ'
ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫
પૃષ્ઠ : ૪૪૬-૪૪૭

Media Practitioner Dr. Amit Verma @ Department of Journalism and Mass Communication | Gujarat Vidyapith | Ahmedabad

 

ભાષાની મજા, મજાની ભાષા - 1618

'લાઇફલાઇન' શબ્દનું ગુજરાતી ભાષાંતર 'જીવનદોરી' કે 'જીવાદોરી' કરી શકાય.

ભાષાની મજા, મજાની ભાષા - 1617

ગુજરાતી અખબારોમાં 'કમબેક' માટે 'પુનરાગમન' કે 'વાપસી' શબ્દને પરત બોલાવવા જેવા છે!

અભિનંદન

વિભાગના પીએચ.ડી. વિદ્યાર્થી પારસ યાદવને સંશોધન-પૉસ્ટર માટે પ્રથમ ઈનામ.

ગુણપત્રક વિતરણ

મોરારજી દેસાઈ મંડપમ 

ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ 

તારીખ 17 જાન્યુઆરી 2026 

શનિવાર

SSIP

SSIP 

મનીષ ભોઈ 

Martin Luther King Junior's famous speech: I have a dream

https://share.google/larXxUEicPUOBfM6f

માર્ટિન લ્યૂથર કિંગ (જુનિયર)ના જન્મદિન નિમિત્તે વ્યાખ્યાન

 

માર્ટિન લ્યૂથર કિંગ (જુનિયર)ના જન્મદિન (૧૫-૦૧-૧૯૨૯) નિમિત્તે વ્યાખ્યાન

વિષય : માર્ટિન લ્યૂથર કિંગ (જુનિયર) : જીવન અને ઉદ્દેશ

દિનાંક : ૧૫-૦૧-૨૦૨૬, ગુરુવાર

સ્થળ : મોરારજી મંડપમ, ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ, અમદાવાદ

પૂર્વ વિદ્યાર્થીનો વર્તમાન વિદ્યાર્થી સાથે વાર્તાલાપ

મીત સોની, પત્રકાર, વીટીવી ડિજિટલ 

સંવાદનો વિષય : પત્રકારત્વના વ્યવસાયમાં પ્રવેશતા નવસ્નાતકો સામેના પડકારો અને તેના ઉકેલો

'રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ' નિમિત્તે વ્યાખ્યાન

'રાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ' નિમિત્તે વ્યાખ્યાન

વિષય : સ્વામી વિવેકાનંદ : જીવન અને કાર્ય

દિનાંક : ૧૨-૦૧-૨૦૨૬, સોમવાર

સ્થળ : મોરારજી મંડપમ, ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ, અમદાવાદ

'વૈષ્ણવજન' પૉડકાસ્ટમાં જીવદયા-કર્મશીલ અને પક્ષીવિદ કાર્તિક શાસ્ત્રી સાથે સંવાદ

ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ પૉડકાસ્ટ : 'વૈષ્ણવજન : સ્પંદન ગાંધીવિચારનાં'
વિષય-નિષ્ણાત : જીવદયા-કર્મશીલ અને પક્ષીવિદ કાર્તિક શાસ્ત્રી

https://youtu.be/pzKcYRXYUyo

પરિસંવાદ

 

વતન-વાપસીએ બાપુની ઝાંખી || ડૉ. અશ્વિનકુમાર

Photograph-Courtesy: google image 

ત્રીસ જાન્યુઆરી, ઓગણીસો અડતાળીસે દેહથી ગયા તે ‘મહાત્મા’ હતા. પણ નવ જાન્યુઆરી, ઓગણીસો પંદરે દેશમાં આવ્યા તે ‘મોહનદાસ ગાંધી’ હતા. જોકે, ગાંધીભાઈએ જીવનનાં એકવીસ વરસ દક્ષિણ આફ્રિકાની ભૂગોળને અને દુનિયાના ઇતિહાસને આપ્યા. તેઓ ગિરમીટિયાઓને દેશી ભાષાઓમાં સમજતા તો ગોરાઓને અંગ્રેજી ભાષામાં સમજાવતા. મો.ક. ગાંધી અધિપતિની હેસિયતથી ‘ઇન્ડિયન ઓપિનિયન’માં ગુજરાતી, હિંદી, તામિલ, અને અંગ્રેજી એમ ચાર ભાષામાં લખાણો છાપતા. ‘સત્યાગ્રહ’નું શસ્ત્ર નહીં પણ શાસ્ત્ર સમજી-સમજાવીને તેઓ હિંદના દરિયાકિનારે ભરતી બનીને આવ્યા. ૦૯-૦૧-૧૯૧૫ના રોજ, ગાંધી મુંબઈ બંદરે ઊતર્યા ત્યારે એક પારસી ખબરપત્રી તેમની મુલાકાત લેવા સારુ છેક બંદર ઉપર પહોંચી જઈને તેમને મળ્યો. તેને પહેલાં પહોંચી જઈને ગાંધીને મળી લેવાની હોંશ હતી. ‘સૌથી પ્રથમ, તેજ કદમ’નું સ્પર્ધાસૂત્ર એ જમાનાના પત્રકારત્વનું લક્ષણ હોય પણ ખરું. પેલા પત્રકારે તો મળતાંની સાથે જ ગાંધી ઉપર અંગ્રેજીમાં સવાલ છાંટ્યો. પછી શું થયું?... ગાંધીનું નહીં, પેલા પત્રકારનું?!... આ અંગે આપણા સૌના ‘કા.કા.’ને પૂછવું પડે.

કાકાસાહેબ કાલેલકર ‘બાપુની ઝાંખી’(નવજીવન પ્રકાશન મંદિર, પહેલી આવૃત્તિ: ૧૯૪૯, બીજી આવૃત્તિ : ૧૯૫૫, પુનર્મુદ્રણ : ૧૯૬૯, પૃ.૧૨)માં નોંધે છે : “તેમણે પૂછેલા સવાલનો જવાબ આપતાં પહેલાં બાપુએ કહ્યું – ‘ભાઈ, તમે હિંદી છો, હું પણ હિંદી છું. તમારી માતૃભાષા ગુજરાતી છે, મારી પણ ગુજરાતી છે. તો પછી તમે મને અંગ્રેજીમાં કેમ સવાલ પૂછો છો? તમે શું એમ માનો છો કે દક્ષિણ આફ્રિકામાં રહી આવ્યો એટલે મારી જન્મભાષા ભૂલી ગયો? અથવા એવું તો માનતા નથીને કે મારા જેવા બેરિસ્ટર સાથે અંગ્રેજીમાં વાત કરવી જ શોભે?’ ” આ ઘટના અંગે કાકાસાહેબ વધુમાં લખે છે કે, “ખબરપત્રી શરમાયો કે નહીં એ હું જાણતો નથી, પણ એને નવાઈ થઈ ખરી. પોતાની મુલાકાતના હેવાલમાં બાપુના આ જવાબને જ તેણે અગ્રસ્થાન આપ્યું હતું.” લેખને સમેટતાં કાલેલકર કહે છે : “તેણે બીજા સવાલો શા પૂછ્યા અને બાપુએ જવાબો શા આપ્યા એ હું ભૂલી ગયો છું. પણ આપણા દેશના નેતાઓમાં એક નેતા એવા છે જે માતૃભાષામાં બોલવાની સ્વાભાવિકતાનું મહત્ત્વ સમજે છે એ જાણીને સૌને સંતોષ થયો.” આ જે બન્યું તેને સમાચારની ભાષામાં ઘટના પણ વિચારની ભાષામાં ઘડતર કહેવાય. જેમાંથી એક પત્રકારે નહીં, આખી પ્રજાએ બોધપાઠ લેવો રહ્યો.

ગાંધીના માનમાં ઉત્તમલાલ ત્રિવેદીએ મુંબઈમાં ગુજરાતીઓનો મેળાવડો ગોઠવ્યો હતો. ‘ગાંધીજીની દિનવારી’(માહિતી ખાતું, ગુજરાત રાજ્ય, સંવર્ધિત આવૃત્તિ ૧૯૯૦, પૃ. ૦૨)માં સંગ્રાહક ચંદુલાલ ભગુભાઈ દલાલની નોંધ મુજબ, ‘આ મેળાવડો ગુર્જર સભા તરફથી ૧૪-૦૧-૧૯૧૫ની સાંજે મુંબઈસ્થિત મંગળદાસની વાડીમાં યોજાયો હતો.’ ગુજરાતી હોવાના નાતે મહમદઅલી ઝીણા પણ એમાં હાજર રહ્યા હતા. આ મેળાવડાના પ્રમુખ કે મુખ્ય વક્તા તરીકે ઝીણાએ ટૂંકું અને મીઠું પણ અંગ્રેજીમાં ભાષણ કર્યું. બીજાં ભાષણો પણ મોટા ભાગે અંગ્રેજીમાં જ થયાં હતાં. હવે ગાંધીનો વારો આવ્યો! આ બનાવનું બયાન કરતાં મો.ક. ગાંધી ‘સત્યના પ્રયોગો’(નવજીવન પ્રકાશન મંદિર, પ્રથમ આવૃત્તિ : ૧૯૨૭, પુનર્મુદ્રણ : ૨૦૦૯, પૃ. ૩૪૫)માં કહે છે : “જયારે મારો બોલવાનો વારો આવ્યો ત્યારે મેં ઉત્તર ગુજરાતીમાં જ વાળ્યો, ને ગુજરાતીનો તથા હિંદુસ્તાનીનો મારો પક્ષપાત મેં થોડા જ શબ્દોમાં જાહેર કરી, ગુજરાતીઓની સભામાં અંગ્રેજીના ઉપયોગની સામેનો મારો નમ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો. મારા મનમાં આમ કરવા વિશે સંકોચ તો હતો જ. લાંબી મુદતની ગેરહાજરી પછી પરદેશથી વળેલો બિનઅનુભવી માણસ ચાલતા પ્રવાહની સામે જાય એમાં અવિવેક તો નહીં હોય એવું મને લાગ્યા કરતું હતું. પણ ગુજરાતીમાં ઉત્તર વાળવાની મેં હિંમત કરી તેનો કોઈએ અનર્થ ન કર્યો ને સૌએ મારો વિરોધ સાંખી લીધો એ જોઈ હું રાજી થયો, ને મારા નવા લાગતા બીજા વિચારો પ્રજા આગળ મૂકવામાં મને અડચણ નહીં આવે એવો સાર પણ મેં આ સભામાંથી ખેંચ્યો.”

દાનત હોય તો, આ દૃષ્ટાંતો ઉપરથી આપણે ધડો લઈ શકીએ છીએ. સવાલો પૂછનાર પત્રકારની માતૃભાષા ગુજરાતી છે એવું જાણી લીધા પછી ગુજરાતીમાં સંવાદ કરવો એ ગૌરવનો વિષય છે, શરમનો નહીં. એનાથી ગેરસમજ ઘટશે, ઠેરસમજ વધશે. ગુજરાતી વ્યવસ્થા-વાતાવરણ-વ્યવહારમાં ગુજરાતી ભાષામાં વાત વહેતી કરવા માટે હિંમત સિવાય કશું જરૂરી નથી. પછી ભલેને સામે ઝીણા હોય કે મોટા! અંતે એટલું સ્વીકારીએ કે, જાહેરમાં એકવાર માતૃભાષામાં અભિવ્યક્ત થયા પછી કોઈ નવી વાત રજૂ કરવામાં અગવડ નહીં પડે એવો સાર જો મો.ક. ગાંધી ખેંચી શકતા હોય તો આપણે તેમના તરફ ખેંચાવું જ રહ્યું.

.................................................................................................................................

અક્ષર-આકાશિકા(બ્લોગ) : https://ashwinningstroke.blogspot.com

મહાદેવ દેસાઈ જન્મજયંતી

પત્રકારત્વ અને સમૂહ પ્રત્યાયન વિભાગના પૂર્વ સ્નાતકો રમેશ તન્ના અને ગોપી મણિયારનું સન્માન

256010446006 સમૂહ માધ્યમોનો વિકાસ (Development of Mass Media)

256010446006

સમૂહ માધ્યમોનો વિકાસ 

(Development of Mass Media)

Unit 1 એકમ : ૧

૧.૧ આઝાદી પહેલાનું ભારતીય પત્રકારત્વ

૧.૨ આઝાદી પહેલાનું ગુજરાતી પત્રકારત્વ

૧.૩ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં હસ્તલિખિત પત્રિકાઓ

૧.૪ આઝાદી પછીનું ભારતીય પત્રકારત્વ

૧.૫ આઝાદી પછીનું ગુજરાતી પત્રકારત્વ

Unit 2 એકમ : ૨

૨.૧ દેશપારનું ગુજરાતી પત્રકારત્વ

૨.૨ વંચિતો માટેનું પત્રકારત્વ

૨.૩ મહિલાઓ માટેનું પત્રકારત્વ

૨.૪ ગુજરાતી સામયિકોનો ઇતિહાસ અને વર્તમાન

૨.૫ ગુજરાતી ચલચિત્રોનો ઇતિહાસ અને વર્તમાન

Unit 3 એકમ : ૩

૩.૧ ચલચિત્રની વિશેષતાઓ, ઉદ્દભવ, અને વિકાસ

૩.૨ રેડિયોની વિશેષતાઓ, ઉદ્દભવ, અને વિકાસ

૩.૩ ટેલિવિઝનની વિશેષતાઓ, ઉદ્દભવ, અને વિકાસ

૩.૪ નૂતન માધ્યમોની વિશેષતાઓ, ઉદ્દભવ, અને વિકાસ

૩.૫ પ્રસારભારતી

Unit 4 એકમ : ૪ : પ્રાયોગિક

૪.૧ દૈનિકોની સમાચાર-સામગ્રી

૪.૨ ટેલિવિઝન ચેનલ્સની સમાચાર-સામગ્રી

૪.૩ રેડિયો ચેનલ્સની સમાચાર-સામગ્રી

૪.૪ વેબ-પોર્ટલ્સની સમાચાર-સામગ્રી

૪.૫ ચલચિત્રોની સમીક્ષા

વિદ્યાર્થી-મિત્રોને ઉપાસના વિષયક સૂચના

વિદ્યાર્થીઓએ વર્ગખંડની જેમ ઉપાસના-ખંડમાં પણ ગૂજરાત વિદ્યાપીઠના માન્ય ગણવેશ જ જવું.

ઉપાસના-ખંડમાં રેંટિયો, દૈનંદિની,  અને આસનિયું સાથે લઈને જ જવું.

રૂની પૂણીઓ પૂરતા જથ્થામાં રાખવી. 

ઉપાસનાના નિર્ધારિત સમયથી પાંચ મિનિટ પહેલાં ઉપાસના-ખંડમાં પહોંચી જવું.

પગરખાં મુખ્ય પ્રવેશદ્વારની બહાર યોગ્ય રીતે ગોઠવવાં. 

મોબાઈલ ફોન સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવો.

કોઈપણ વ્યક્તિ સાથે કોઈપણ પ્રકારની વાત ન કરવી.

ઉપાસના શરૂ થાય પહેલાં રેંટિયો ખોલી દેવો કે જેથી કરીને ઉપાસના દરમિયાન ઘોંઘાટ ન થાય.

વિદ્યાર્થીઓએ પ્રાર્થના, ભજન, અને ગીત સમૂહમાં ગાવાં જરૂરી છે.

રેંટિયો સારી હાલતમાં હોય એ અનિવાર્ય છે. કાંતણ વખતે રેંટિયો ઘોંઘાટ ન કરતો હોય તે આવશ્યક છે. 

ઉપાસનાનો સમય પૂર્ણ થાય એટલે રેંટિયો ધીમેથી બંધ કરવો. 

ઉપાસના બાદ રેંટિયો, દૈનંદિની, અને આસનિયું લઈને પરત થવું.

રેંટિયો, દૈનંદિની, અને આસનિયું સાચવવાની જવાબદારી જે તે વિદ્યાર્થીની જ છે.

વિદ્યાર્થીઓને સત્રના અંતે નિર્ધારિત સંખ્યામાં આંટીઓ જમા કરાવવી અનિવાર્ય છે.

|| સને ૨૦૨૬માં કરેલા પ્રવાસની સૂચિ || ડૉ. અશ્વિનકુમાર

૨૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ : માતર, નડીઆદ તાલુકો, ખેડા જિલ્લો

૦૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ : વડોદરા શહેર, તાલુકો અને જિલ્લો : વડોદરા

માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) : સજજતા અને સાવધાની

૦ તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) ફરજિયાત છે. 

૦ વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના ખર્ચે અને જોખમે, માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) માટે જવાનું રહેશે. 

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) અંતર્ગત, સત્ર બે માટે ફેબ્રુઆરી મહિનો અને સત્ર ચાર માટે માર્ચ મહિનો ફાળવવામાં આવે છે.  

૦ વિદ્યાર્થીએ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) માટે, જરૂર જણાય તો, માધ્યમ-ગૃહના સંબંધિત વિભાગ કે વ્યક્તિને, પોતાનો પરિચય- આલેખ અગાઉથી જ મોકલવો.

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) માટે વિભાગીય અધ્યક્ષનો પત્ર આગોતરો લઈ જવો.

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ ઓળખપત્ર સાથે રાખવું.

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) માટે નિર્ધારિત સમયગાળો અને સ્થળ બદલી શકાશે નહીં. 

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) સત્ર બે અને ચારમાં, એક મહિના દરમિયાન, રોજના સરેરાશ આઠ કલાક લેખે, પચીસ દિવસમાં, લઘુત્તમ ૨૦૦ કલાકનું રહેશે. 

૦ વિદ્યાર્થીઓએ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ)ની કામગીરી, સમયપાલન અને શિસ્તપાલન જાળવીને, સંપૂર્ણપણે વ્યસનમુક્ત રહીને, સ્વચ્છ-સુઘડ પરિધાન સાથે, ગંભીરતાપૂર્વક કરવી. 

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) દરમિયાન પણ, વિદ્યાર્થીઓએ બિનજરૂરી સલાહ-સૂચન, ટીકા-નિંદા, ગપસપ-ચોવટથી દૂર રહેવું.

૦ વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી નમ્રતા અને સહિષ્ણુતા, પ્રામાણિકતા અને પરિશ્રમ અપેક્ષિત છે. માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) દરમિયાન, ગેરવર્તણૂક કરનાર વિદ્યાર્થીઓનો પ્રવેશ રદ કરવામાં આવશે.

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) માટે જનાર વિદ્યાર્થીઓએ સીસીટીવી સર્વેલન્સ, બાયોમેટ્રિક્સ, મોબાઇલ ફોન એટિકેટ્સથી પરિચિત રહેવું જરૂરી છે.

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) માટે જનાર વિદ્યાર્થીઓ માટે સાંપ્રત પ્રવાહોની જાણકારી, અનુવાદનું કૌશલ્ય, લેખન-વાચનની નિયમિત ટેવ અનિવાર્ય છે.  

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) માટે જનાર વિદ્યાર્થીઓએ ટાઇપ રાઇટિંગ, કમ્પ્યૂટર ટૅક્નૉલૉજી, એઆઈ વગેરેની જાણકારી રાખવી આવશ્યક છે.  

૦ વિદ્યાર્થીએ નિત્યવિકસિત બનવું. તેમણે માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ)નો અહેવાલ તારીખ-વાર પ્રમાણે રોજેરોજ લખવો. વિદ્યાર્થીઓએ દૈનિક કામગીરી ઉપરાંત જે બાબત નવી શીખ્યા હોય એનો વિશેષ ઉલ્લેખ કરવો.

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) પૂર્ણ થાય એ જ દિવસે, વિદ્યાર્થીઓએ સંબંધિત અધિકારીની સહી સાથેનું માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) પ્રમાણપત્ર મેળવી લેવું.

૦ વિદ્યાર્થીએ ઓછામાં ઓછો પચાસ પાનાંનો લેખિત અહેવાલ, માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ) પૂર્ણ થાય એના પછીના દિવસે જ, જમા કરાવવાનો રહેશે. જેમાં કરેલી કામગીરીની તસવીરો અને વીડિયોની લિંક મૂકવી હિતાવહ છે. 

૦ માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ)ની મૌખિક પરીક્ષા બાહ્ય પરીક્ષક દ્વારા લેવાશે.

વિદ્યાર્થીઓને માધ્યમ-પ્રશિક્ષણ(મીડિયા-ઇન્ટર્નશિપ)ની શુભેચ્છાઓ.